1. 2020 nin qədimlərdən kömək üçün çağırdığı və bizə bəxş edilən sürpriz lütf.Yayılma arealı Altay, Monqolustan və Çinin şimalıdır.müalicə olunmasa ölümcül olan vəbaya,əsasən gəmiricilərdə yaşayan yersinia pestis adlı heyvansal bakteriya səbəb olur.xiyarcıqlı vəba olaraq da adlandırılır və bu adı insana keçdikdən sonra qol altı və digər yerlərində çıxan xiyar şəkilli ağrılı şişliklərdən alır.2010 və 2015 illəri arasında dünyada 3248 nəfərin bu vəbaya tutulduğu,onlardan 584-ünün öldüyü bildirilir.
infeksiyaya tutulan şəxs 2 -lə 6 gün arasında reaksiya göstərir.vəba həm də ciyərlərə də təsir edir və öksürük,sinə ağrısı və yorğunluk kimi təsirlər göstərir.xəstəlik qana da qarışa bilir və nəticədə orqan yetməzliyinə və ya ölümə yol açır.
covid 19-un əksinə antibiyotiklə müalicə edilə bilir.vəziyyət nə qədər tələşlandırıcı görünsə də,bu günlərdə yetərincə virusa sahib olduğumuz üçün və bu illər əvvəldən var olduğu üçün ikinci planda qalır təhlükə qaynağı olaraq.